Start Over Agora Activiteiten Publicaties Contact Nieuwsbrief
 
 
“De burger is iemand die deelneemt aan het maatschappelijk
leven, door beurtelings geregeerd te worden en te regeren.”


-  Aristoteles
 
 
  Start / Over Agora / Oorsprong en achtergronden van Agora Europa

Oorsprong en achtergronden van Agora Europa

 

Agora Europa ontstaat in 1989 uit twee inspiratiebronnen voor vernieuwing van de democratie:

  • de klassieke agora als kristallisatiepunt van het publieke domein en
  • de vreedzame revolutie in Centraal Europese landen waar de bevolking haar individuele vrijheden opeist na 40 jaren van communistische overheersing.

 

Agora Athene, luchtfoto

 

De klassieke agora was in

iedere Griekse polis (stad-staat)

het middelpunt van het economische,

politieke en culturele leven. Naast de

markt en de volksvergadering vinden

er festivals en optochten plaats;

er wandelen filosofen rond die

welsprekendheid en logisch

redeneren onderwijzen en er

worden standbeelden opgericht

voor de lokale helden.. 

 

 

 

 

 

De Agora van Athene, luchtfoto

 

In 1989 vindt in Centraal Europa de meest vreedzame revolutie plaats op dit continent. Betogingen van vele honderdduizenden mensen op pleinen in Polen,TsjechiŽ, Hongarije en de DDR vormen de opmaat naar een herstel van de democratie in landen waar individuele vrijheden 45 jaar lang waren onderdrukt.
De vreedzame revolutie in Centraal en Oost Europa voltrekt zich in het laatste decennium van de vorige eeuw in een razendsnel tempo en vrijwel zonder bloedvergieten. De demonstraties dwingen de communistische machthebbers tot ronde tafelgesprekken waarin afspraken worden gemaakt over de overdracht van de macht en het herstel van de democratie. Arbeiders, studenten en intellectuelen nemen het voortouw voor een revolutie die op de agoraís van de hoofdsteden wordt bezegeld.

 

Lech Walesa stakingsleider Gdansk Wenceslaz plein betogingen Vaclav Havel

Van links naar rechts; stakingsleider Lech Walesa van Solidarnocz, Gdansk, betogingen op Wenceslas plein, Praag en Vaclav Havel, de geestelijke vader van de Praagse lente en oprichter van Charta 77

Agora Europa is in 1989 opgericht uit onvrede en uit bewondering.
Uit onvrede over de geleidelijke teloorgang van democratische idealen in de werkzaamheden van de stichting Werkgroep 2000 die later ook zou worden omgedoopt tot Laagland Advies b.v. Uit bewondering voor de mannen en vrouwen die in Midden- en Oost Europa er in slaagden hun democratische vrijheden op geweldloze wijze te herwinnen.

Aan die oprichting is een periode vooraf gegaan waarin de twee oprichters van Agora Europa, Annemarie Wijn en Eisse Kalk, ervaringen opdoen met de ondersteuning van burgerinitiatieven op het brede terrein van inspraak, participatie en medezeggenschap.
De voorzitter en huidig directeur Eisse Kalk verblijft na zijn studie in Groningen en het Europa College te Brugge in de jaren 1965 en 1968 geruime tijd in de USA en bestudeert daar de basisprincipes en de praktijk van community organizing en community development. In de jaren Ď70 brengt hij als algemeen projectleider (directeur was toen nog een scheldwoord in die kringen) van Werkgroep 2000 zijn ideeŽn over inspraak en participatie in de praktijk. Deze stichting, waar ook Annemarie Wijn vanaf 1973 gedurende meer dan 15 jaar als medewerker en bestuurslid aan verbonden is geweest, timmert daarnaast met een reeks publicaties (Eurosboeken en Katernen 2000) over maatschappelijke ontwikkelingen en democratische vernieuwingen ook flink aan de weg.

De eerste aanleiding voor de oprichting van Agora Europa was een VPRO uitzending over de Amerikaanse journalist I.F. Stone die Grieks was gaan studeren om het proces van Socrates te kunnen bestuderen. Daar heeft hij een inspirerend boek over geschreven.
De tweede aanleiding was een werkcollege Democratie in Athene, dat mede-oprichter Annemarie Wijn volgde op de Hogeschool Holland. Dat had zoveel impact dat zij haar stage daaraan wijdde en ook haar afstudeerscriptie getiteld: Democratie en Cultuur in het Klassieke Athene.

Zover was het echter nog niet eind 1989. Wat er zich toen in een aantal Midden- en Oost
Europese steden afspeelde verraste vriend en vijand. In tijd van een aantal maanden viel het ene communistische regime na het andere en wat daarbij fascineerde was, dat als er enkele honderdduizenden mensen dag na dag zich verzamelden op het belangrijkste plein van de hoofdstad er voor de zittende regimes geen houden meer aan was. Als dominostenen vielen de communistische regimes van Polen, Hongarije, TsjechiŽ, Bulgarije, de DDR en later Roemenie en de Baltische staten
Dat was de 3e en laatste aanleiding die leidde tot een initiatief om door middel van een nieuwe stichting (Agora Europa) een bijdrage te gaan leveren aan het vernieuwen van de democratie in Nederland en in Europa en daarbij net als in Athene 2500 jaar eerder steeds de verbinding met cultuur te zoeken in vorm en inhoud..

 

Een extra aanleiding vormde het verzoek dat Eisse Kalk als hoofd Bestuurscontacten van de gemeente Amsterdam in 1989 kreeg om het vastzittende proces rond de nieuwe invulling van het Heinekenterrein in de Amsterdamse Pijp in een open plan proces vlot te trekken en nieuwe voorwaarden te formuleren waarmee alle betrokken partijen akkoord konden gaan.
De inkomsten die Annemarie Wijn verwierf uit dit project vormden het startkapitaal voor de oprichting van de Stichting waaraan zij beiden verbonden bleven als bestuurslid en/of medewerker.

 Heinekenplein overleggroep
Het Heinekenplein-project: de overleggroep in vergadering bijeen

Heinekenplein anno 2008

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

en resultaat: het Heineken plein anno 2008

Dit eerste interactieve open plan proces is tekenend voor de manier waarop Agora Europa werkt. Alle betrokken partijen om de tafel, agendaís van bestuur, bewoners en andere betrokken partijen inventariseren en dan gestructureerd aan de slag om meerdere plannen te maken waaruit door democratisch gekozen politici een keuze kan worden gemaakt.
lees meerÖ.

 
 
 
 
   
 
 
Vorige pagina
Pagina printen
 
Wilt u regelmatig de nieuwsbrief ontvangen, meldt u dan aan.